Waarom dit onderwerp? Voornamelijk omdat er zoveel zin en onzin wordt geschreven over de gewoontes en de voeding van onze huishond. Met name op het gebied van voeding vliegen de “experts” van de diverse voedingsvormen elkaar nogal eens met de grootste onzinargumenten in de haren. Als je kijkt naar hondenvoeding in de markt dan kan je die grofweg opdelen in drie kampen: De brok- en blikvoeders, vers vlees (ook wel KVV genoemd) en bones and raw food/biologically accepted raw food, ook wel BARF genoemd.
De kampen staan vaak lijnrecht tegenover elkaar en er zijn vele blogs en fora online waar de ene partij ontkent wat de andere partij beweert. De link in de vorige zin, een blog geschreven door (ik vermoed) een dame genaamd kimmsallabimm is er typisch zo een. Alhoewel ze in haar lange relaas veel fabels aan de kaak stelt, is ze per definitie niet onpartijdig en komt af en toe met argumenten die lijnrecht staan op de behoefte en spijsvertering van de hond. O, ja, in alle gevallen zijn de fabels allemaal de wereld in geholpen door de barfers, wat opmerkelijk is want dat is slechts een deel van de mensen die hebben besloten hun hond vers voer te geven, want er bestaat ook zoiets als KVV. Enige genuanceerdheid in haar stellingen is dan soms ook ver te zoeken, en de beste uitspraak die ze doet is dat iedereen zelf moet uitmaken wat ze hun hond voeren. Daadwerkelijk het beste advies wat ze geeft, maar geef dan hondeneigenaren wel de juiste informatie.
De feiten
Onze huishond stamt naar alle waarschijnlijkheid rechtstreeks af van de wolf, en is ondanks het feit dat de hond al meer dan tien eeuwen als gezelschaps- of werkdier is gedomesticeerd, qua gedrag, bouw en voeding identiek aan zijn wilde voorvader. (Hondachtigen of Canidae in het latijn). Een en ander wordt aangetoond met de vergelijking van het mytochondriale DNA, wat tussen de hond en de wolf slechts 0,2% verschilt in de base paren.
Roedelgedrag
In tegenstelling tot katachtigen leven wolven en honden in roedels, waarbij er een duidelijke hierarchie heerst en het roedel geleid wordt door het sterkste mannetje in de groep (het alfa mannetje), met naast hem de alfa teef, zie het maar als de vader en moeder van de groep. Alle nakomelingen in de roedel zijn meestal nazaten van dit koppel. De roedelleider bepaalt en beslist alles in de groep van zo’n 10 wolven, en eet na een geslaagde jacht ook als eerste, waarna hij bepaalt welke wolven erna mogen eten. De laagste wolven in de hierarchie hebben als voordeel dat zij zeker zijn van een maaltje, ook als zij niet in staat waren om mee te jagen (denk aan oudere dieren en pups).
Ditzelfde roedelgedrag vertoont uw hond ook, met dit verschil dat u en uw partner het alfa koppel zijn, uw kinderen hier direct onder staan, en uw honden als het goed is de laagste plaats in de hierarchie hebben. U als roedelleider eet als eerste en de laagste leden uit de roedel weten dat de leider voor hun eten zorgt.
Er is één verschil tussen de wolf en uw hond. De wolf zal hard moeten werken samen met zijn roedelleden om elke dag te zorgen dat er eten op de plank komt, en aangezien volwassen wolven tot wel 80 kilo kunnen wegen en 3-4% van hun gewicht dagelijks tot zich moeten nemen, moet er met tien wolven in een roedel toch zo’n 25 tot 35 kilo aan voeding per dag gevangen worden.
Uw hond echter heeft razendsnel door hoe hij zijn roedelleider kan verleiden om hem te eten te geven, Trouwe hondenogen en je etensbak bij de baas brengen doen wonderen. Vergeleken met wolven hoeven huishonden dus niet veel werk te verzetten om eten te krijgen. Een hond is door zijn leefomgeving dus een luie eter geworden. Het enige wat onveranderd blijft is de manier van eten.
Een wolf in een roedel krijgt een kans van zijn leider om ook aan te schuiven aan het prooidier. In die tijd zal die wolf proberen zijn dagelijkse portie zo snel mogelijk te verorberen, wat verklaart dat van de prooi eerst de weke delen worden gegeten. Met zijn typische gebit, wat is ingesteld op scheuren en snijden (hij kan niet kauwen omdat zijn kaak geen zijwaartse beweging kan maken), is de buikinhoud sneller te verorberen dan spierweefsel op botten en dergelijke. Als uw hond dus thuis zijn bak zo snel mogelijk naar binnen schrokt komt dat rechtstreeks voort uit het roedelgedrag, waarbij een roedellid zijn eigen portie zal proberen zeker te stellen door het zo snel mogelijk op te schrokken. Heel normaal eetgedrag, want met zijn gebit kan hij sowieso niet kauwen. Hij bijt een stuk af wat hopelijk klein genoeg is om heel door te slikken en als dat niet lukt spuugt hij het uit en maakt het met zijn snijdende kiezen een maatje kleiner. Kijk naar het eetgedrag van uw hond en u herkent deze manier van eten direct.
Carnivoor/Omnivoor/Herbivoor, biology for dummies
Dit zijn in de biologie de drie soorten voedselverwerkers, namelijk vleeseters (<5% plantaardig materiaal in de maaltijd), alleseters (zoals de mens, die een combinatie van vlees en groen kan eten en verteren), en planteneters, met als grote voorbeeld de koe, die helemaal is ingericht om alleen maar vegetatie te verteren.
De meest significante verschillen zitten in het gebit en het spijsverteringsstelsel, wat bij carnivoren is ingesteld op het verwerken van vlees. Een snijdend gebit wat niet kan kauwen, relatief grote maag om snel vlees te kunnen verteren, en een kort darmstelsel ongeschikt voor het verteren van grote hoeveelheden plantaardig materiaal. (hoe groter het dier, des te korter het stelsel).
De omnivoor is uitgerust met een veel universeler gebit, wat kan snijden en kauwen, met hierachter een veel langer spijsverteringsstelsel (gemiddeld voor een mens zo’n 6,5 meter). De aanwezigheid van platte kiezen in het gebit is noodzakelijk om plantaardige vezels te vermalen alvorens ze de maag in gaan, omdat plantenvezels anders niet goed verteren.
Tot slot de herbivoor. Deze is uitgerust met een gebit wat optimaal is voor het losrukken van takken, bladeren en gras, en is voorzien van een grote hoeveelheid platte geribbelde kiezen die uitstekend geschikt zijn voor het vermalen van plantaardig materiaal. Verder is het spijsverteringsstelsel geheel ingericht op het verteren van plantaardige vezels, wat inhoudt een heel lang darmkanaal (een schaap heeft wel 28 meter) en vaak meerdere magen waarin het voedsel in verschillende stadia verder wordt verteerd, al dan niet door tussenkomst van het herkauwen van de inhoud (koeien onder andere).
Wat is goede voeding?
Nu kan ik me natuurlijk laten verleiden door te roepen, brokken, of vers vlees, blikvoer of Barf, maar dat doe ik dus niet. Ik laat die beslissing aan u over, want ik hoop dat u met bovenstaande feiten over uw huisdier en uw intelligentie inmiddels zelf zult snappen dat een konijn doodongelukkig zou worden als u hem vlees gaat voeren, en een hond net zo ongelukkig zou zijn als hij alleen maar sla en wortelen van u krijgt. Nu hoor ik iemand roepen dat zijn hond peentjes en paprika lekker vindt. Dan grijp ik weer even naar het roedelgedrag terug, waarbij de roedelleider (in dit geval u dus) bepaalt wat en wanneer er gegeten wordt, dus als u uw hond een peen aanbiedt zal de hond dat aanpakken en opeten, daar u de leider bent.
Eén fabel op het internet wil ik hier nog wel even onderuit halen. Er zwerft een verhaal rond over vers vlees, met als essentie dat dit slachtafval is waarbij tumoren en gezwellen gewoon worden verwerkt in dit voer. De schrijver/ster van dit horrorverhaal is waarschijnlijk nog nooit in een slachthuis geweest, en heeft al helemaal niets begrepen van de strenge veterinaire eisen die gesteld worden aan dieren die verwerkt worden voor menselijke consumptie, eisen die overigens sinds BSE, H1N1 en andere op mensen overdraagbare ziektes, alleen maar strenger zijn geworden. Met andere woorden, zieke dieren komen niet eens in een slachthuis, maar worden vernietigd (verbrand) bij één van de speciale verwerkingsbedrijven zoals Zavim in Dordrecht en Rendac in Bergum, vaak samen met bioafval van ziekenhuizen.
Alle vleessoorten in vers vlees producten die als voer voor dieren worden verkocht zijn geschikt voor menselijke consumptie, en heel vaak staat dat ook op de verpakking. Het begrip menselijke consumptie is wellicht wat rekbaar, want behalve lever, hersenen en tong zou er qua orgaanvlees niet veel in de smaak vallen van mensen (behalve in Frankrijk waar bijv. ook pens wordt gezien als een delicatesse). Er is dus een groot verschil tussen “dat lust ik niet” en “dat kan je niet eten”. Wij kopen regelmatig Franse boerderijhaantjes als dierenvoeding voor onze honden. Dit zijn een soort mini-kippetjes die in Frankrijk niet in de menselijke voedselketen komen. Per 6 stuks diepgevroren verpakt zijn ze overigens in de oven met wat kruiden en knoflook prima te eten.
De onderliggende boodschap.
Heel veel honden worden redelijk gezond oud op brokken of blik, waarbij nierproblemen op oudere leeftijd vaker voorkomen, mede omdat brok- en blikvoer vaak vele honderen malen meer zout bevat dan nodig is. Je kunt je vervolgens afvragen of een brok met gemiddeld zo’n 5% vlees- en beendermeel voldoet aan het dieet van een carnivoor? Je kunt je afvragen of vlees in blik gestoomd of gekookt wordt vanwege de houdbaarheid of voor het dier? In de vrije natuur eten wolven ook geen gekookte prooi. Wat moet een hond met rijst en granen, zijn hele spijsvertering is er niet op ingesteld dit te verteren? En wat niet goed verteert komt er aan de achterzijde gewoon weer uit. Honden hoeven van brokken minder te eten dan van vers vlees (KVV), en altijd wordt geadviseerd de hond voldoende te laten drinken, dit heeft een reden uiteraard. Neem eens de moeite om op de zak van de brokken naar de samenstelling te kijken en trek hieruit uw conclusie.
Eén opmerkelijke stelling in het bovengenoemde blog deed mij glimlachen, want ergens schrijft zij:”Als een hond alleen maar vlees eet gaat hij dood”. In essentie heeft ze daar een theoretisch punt, echter het aanbod aan vers vlees, beter samengevat als KVV (kompleet vers voer) bevat veel meer dan vlees, en is een perfecte verhouding van vlees, organen, beenderen en plantaardige delen. Precies wat een wolf uit zijn prooidieren haalt.
En die helse barfers, waar de schrijfster zo’n beetje alle fabels aan toeschrijft, dat zijn mensen die ervoor kiezen om de maaltijd nog meer op het echte te laten lijken en alles zelf samenstellen, met komplete karkassen en wat al niet meer. Het moest verboden worden! Ik vermoed echter dat de schrijfster mensen die KVV geven en mensen die Barf voeren op één hoop gooit, en dat is een beetje jammer, want mensen die KVV voeren hebben vaak ook geen verstand van de exacte ins en outs van voer, maar zij snappen wel dat een vleeseter als de hond gewoon vlees als hoofdbestanddeel moet eten, en dat er meerdere gerenommeerde leveranciers zijn van KVV en BARF die deze samenstelling perfect onder controle hebben.
Er zijn zelfs mensen die hun hond geheel vegetarisch voeden, omdat ze zelf ook vega zijn. Hiervoor heb ik maar één term: “Arme, arme hond”!! Je zult maar een baas (alleseter) hebben die niet snapt dat je een vleeseter niet kan ombouwen naar een planteneter, alleen maar omdat de baas het met deze levensovertuiging qua spijsverteringsstelsel dit wel kan hebben en zijn hond niet. Dat scheelt letterlijk ettelijke meters darm en het foutieve gebit.
Tot slot!
U bent de baas, uw hond eet wat u hem als roedelleider voert, maar als u bovenstaande hebt begrepen dan zal de keuze voor een goed merk KVV (vaak ook goedkoper dan goede brokken) logisch zijn. Uw hond zal u dankbaar zijn door opgewekt, glanzend en gezond uw leven op te vrolijken met zijn onvoorwaardelijke trouw en liefde. Dat is namelijk ook zo’n roedeldingetje 
